Co to jest rdzeń kręgowy?

Rdzeń kręgowy położony jest wewnątrz kręgosłupa, w kanale kręgowym. Składa się z istoty szarej, tworzącej strukturę w kształcie motyla bądź litery H, otoczonej warstwą istoty białej. Biegną przez niego drogi wstępujące (przesyłające impulsy nerwowe z komórek ciała do mózgowia), jak również drogi zstępujące (przesyłające impulsy z mózgowia do komórek ciała).

Rdzeń nie wypełnia kanału kręgowego całkowicie, ale kończy się na wysokości pierwszych kręgów lędźwiowych (niżej znajduje się struktura zwana ogonem końskim). Jest jednolitą kolumną, o długości ok. 45 cm, w której można wyodrębnić kilka elementów. Dzięki segmentowej budowie rdzenia kręgowego, wyróżnia się w nim 31 neuromerów (8 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych, 5 krzyżowych i 1 guziczny) przesuniętych w stosunku do kręgów o tej samej nazwie. Z każdego segmentu wychodzi para nerwów rdzeniowych.

Istota szara na całej długości rdzenia tworzy struktury zwane słupami, a jej kształt przekroju poprzecznego (motyl lub litera “H”) tworzą rogi przednie i tylne, między którymi znajduje się istota szara pośrednia. Te pierwsze (tzw. rogi ruchowe) tworzą neurony, których aksony dążą do mięśni szkieletowych, tworząc włókna ruchowe. Natomiast rogi tylne (tzw. czuciowe) są znacznie cieńsze od przednich, a ich strukturę tworzy podstawa, szyjka, głowa i szczyt. O ile większa część ich budowy jest typowa dla istoty szarej, to istnieje w nich również inna jednolita masa zwana istotą galaretowatą. W obrębie istoty szarej pośredniej wyróżnia się część boczną i środkową (stanowiącą m. in. poprzeczkę litery “H”). Oprócz neuronów czuciowych i ruchowych, w obrębie rdzenia kręgowego znajdują się także neurony kojarzeniowe, zwane interneuronami, odgrywające istotną rolę w reakcjach niezależnych od naszej woli, które są odpowiedzią na bodziec.

Natomiast istota biała rdzenia kręgowego tworzy pionowe struktury zwane sznurami, oddzielonymi od siebie bruzdą pośrodkową tylną. W odcinku szyjnym i piersiowym, po obu stronach rdzenia, występuje także bruzda pośrednia grzbietowa. Istota biała prawej i lewej połowy rdzenia połączone są ze sobą za pomocą spoidła białego, składającego się z włókien i dróg projekcyjnych (łączących rdzeń kręgowy z poszczególnymi strukturami mózgowia). Wyróżniamy włókna rdzeniowo-mózgowiowe, mózgowiowo-rdzeniowe oraz własne rdzenia, które tworzą osobne szlaki nerwowe. Układy, jakie generują odpowiadają m. in za: przewodzenie informacji o położeniu części ciała, odczuwanie temperatury, bólu, dotyku, unerwienie kończyn i precyzyjne ruchy dowolne.

 


Dodatkowe informacje o rdzeniu kręgowym znajdziesz na stronie NeuroExpert – encyklopedia neurofizjologii online:

Kliknij tu i dowiedz się więcejNeuroExpert - encyklopedia neurofizjologii online


Skomentuj

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.