Co to jest przysadka mózgowa?

Przysadka mózgowa to niewielki gruczoł dokrewny zlokalizowany w głębi mózgu. Zbudowany jest z dwóch płatów: przedniego – gruczołowego i tylnego – nerwowego.

Stanowi on swoisty ośrodek kontrolujący pracę pozostałych gruczołów wewnątrzwydzielniczych, jak również integrujący ich działanie z impulsami z układu nerwowego. Produkuje wiele hormonów np.: wzrostu, tyreotropowy i gonadotropowy.

Komórki przedniego płata przysadki syntetyzują liczne hormony w większości oddziałujące na inne gruczoły organizmu. Na przykład komórki somatotropowe (produkujące somatotropinę – hormonu wzrostu) stanowią ok. 40% wszystkich komórek tego płata, a ich ilość i morfologia pozostają niezmienne przez całe życie. Somatotropina wydzielana jest w największej ilości w godzinach nocnych oraz w okresie wzrostu i rozwoju. Co więcej, zwiększa ona transport aminokwasów do wnętrza komórek, a także stymuluje procesy prowadzące do syntezy białka, dzięki czemu na masę ciała składa się niewiele frakcji tłuszczowej. W przysadce mózgowej produkowana jest prolaktyna – białko występujące u kobiet w większej ilości niż u mężczyzn, a w czasie ciąży komórki laktotropowe, które ją wytwarzają stanowią nawet 70% wszystkich komórek przedniego płata przysadki. Wydzielanie jej pobudzane jest przez hormony podwzgórza: uwalniający tyreotropinę, prolaktynę, a także wazopresynę i oksytocynę, a największy wzrost jej stężenia ma miejsce podczas snu.

Natomiast komórki tylnego płata przysadki nie produkują hormonów. W tej części magazynowane są jednak substancje wytwarzane przez jądra podwzgórza: oksytocyna i wazopresyna skąd uwalniane są do krwiobiegu. Wazopresyna oddziałuje na kanaliki zbiorcze nerek i zwiększa resorpcję wody z moczu. Zaś oksytocyna powoduje (u kobiet) skurcz mięśni gładkich sutka w czasie laktacji, oraz mięśni pochwy podczas porodu. Ponadto u obu płci hormon ten wydzielany jest w trakcie stosunku seksualnego – jego wytwarzanie stymulowane jest przez podrażnienie receptorów znajdujących się w pochwie i prąciu.

 


Dodatkowe informacje o przysadce mózgowej znajdziesz na stronie NeuroExpert – encyklopedia neurofizjologii online:

Kliknij tu i dowiedz się więcejNeuroExpert - encyklopedia neurofizjologii online


Skomentuj

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.