Co to jest podwzgórze?

Podwzgórze to niewielka struktura mózgu (stanowi 1% jego objętości) o bardzo dużym wpływie na organizm. Pełni rolę głównego ośrodka regulującego funkcje autonomiczne, endokrynne, somatyczne i emocjonalne, które są niezbędne dla utrzymania homeostazy (względnej stałości środowiska wewnętrznego ciała człowieka). Ponadto otrzymuje bezpośrednie informacje m. in. o osmolarności osocza czy poziomie glukozy we krwi.

Struktura ta stanowi brzuszną część międzymózgowia. Wyróżnia się trzy główne części leżące od przodu ku tyłowi: wzrokową (leżącą powyżej skrzyżowania wzrokowego), guzową (obszar zwany guzem popielatym) oraz suteczkową (okolice ciał suteczkowatych). W każdej z nich znajdują jądra podwzgórza, czyli niezbyt wyraźnie rozdzielone grupy neuronów.

Jądra podwzgórza pełnią wiele złożonych funkcji. Przykładowo, jądro nadskrzyżowaniowe posiada dużą liczbę receptorów melatoniny, a dobowe zmiany w stężeniu tego hormonu stanowią dodatkowy czynnik pozwalający regulować zegar sercowy. Natomiast jądro łukowate reguluje zachowania związane z pobieraniem pokarmu (odbiera informacje z rdzenia przedłużonego o zawartości żołądka i jelit). Jego komórki są też wrażliwe na stężenie glukozy i innych substancji odżywczych we krwi. Co więcej, jądro przedwzrokowe przyśrodkowe bierze udział w regulacji nawodnienia organizmu (wywołuje odczucie pragnienia i stymuluje poszukiwanie wody), a także odpowiada za termoregulację. Inne jądra – przedwzrokowe, wraz z jądrem guzowo-suteczkowatym, biorą udział w regulacji cyklu snu i czuwania.

Podwzgórze ma wpływ na wiele ważnych czynności życiowych dzięki syntezie hormonów podwzgórzowych. Substancje te wytwarzane są w obrębie perykarionów i transportowane do zakończeń aksonów zlokalizowanych w pobliżu sieci naczyń włosowatych w podwzgórzu i w dolnej części lejka (struktury bezpośrednio sąsiadującej z przysadką mózgową). Hormony podwzgórzowe można podzielić na dwie grupy. Pierwszą z nich są substancje przenoszone z podwzgórza do przedniego płata przysadki przez specyficzny system żył wrotnych, zaś drugą grupę tworzą substancje transmitowane wzdłuż aksonów do tylnego płata przysadki, w którym są magazynowane i uwalniane w razie potrzeby.

 


Dodatkowe informacje o podwzgórzu znajdziesz na stronie NeuroExpert – encyklopedia neurofizjologii online:

Kliknij tu i dowiedz się więcejNeuroExpert - encyklopedia neurofizjologii online


Skomentuj

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.