Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA – hypothalamic-pituitary-adrenal axis) to układ hormonalny trzech składowych: podwzgórza, przysadki i nadnercza, opisywanych jako funkcjonalna całość. Odgrywa istotną rolę w procesach adaptacyjnych organizmu do warunków stresowych.

Oś odpowiada za koordynację wytwarzania glikokortykosteroidów (hormonów regulujących przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów) z kory nadnerczy do krwi. Jej aktywność regulowana jest przez liczne układy neuroprzekaźnikowe (GABA-ergiczny, glutaminianergiczny, serotoninergiczny czy neurosteroidy). W mózgu, pod wpływem stresu zachodzą zmiany biologiczne, co jest wynikiem nieprawidłowego działania osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej. Stres, zmieniając funkcjonowanie układu HPA, powoduje wzrost gęstości receptorów dopaminowych i uwalniania dopaminy. Zaburzenia pracy osi HPA mają miejsce w wielu chorobach psychicznych, m. in. depresji, pourazowych zaburzeniach stresowych, uzależnieniach lekowych, nadciśnieniu tętniczym.

Dodatkowe informacje o osi HPA znajdziesz na stronie NeuroExpert – encyklopedia neurofizjologii online:

Kliknij tu i dowiedz się więcejNeuroExpert - encyklopedia neurofizjologii online