Gdzie orangutan szuka autorytetów?

Orangutany są blisko spokrewnione z ludźmi. Wśród nich również występuje zjawisko “społecznego uczenia się”, które polega przede wszystkim na uważnej obserwacji zachowania innego członka stada. Naukowcy przypuszczają, że młode orangutany uczą się głównie od swoich rodziców. To przypuszczenie postanowił zweryfikować międzynarodowy zespół uczonych z uniwersytetów w Szwajcarii, Niemczech oraz Indonezji. Wyniki ich pracy zostały opublikowane w czasopiśmie “PLOS Biology”.

Jak ludzie podglądali…

Naukowcy opisali 13 lat obserwacji zachowań zwierząt w ich naturalnym środowisku – na wyspach Sumatra i Borneo. Zarejestrowali ponad 3100 sytuacji społecznego uczenia się, w których brało udział 50 zwierząt obu płci. Wyniki analizy zebranych danych ujawniły istnienie znaczących różnic w społecznym uczeniu się pomiędzy płciami. Otóż okazało się, że dojrzewające orangutany płci męskiej częściej uznają za autorytet dorosłe małpy z innego stada, a nie z własnego. Innymi słowy, dłużej obserwują osobniki “obce” i przejmują ich zachowania. Natomiast ich rówieśniczki stale największą uwagą obdarzają swoje matki. Od nich uczą się wzorców poszukiwania pożywienia i wychowywania młodych. Najrzadziej zaś obserwują osobniki spoza swojego stada. Zatem wybór wzorców do naśladowania jest specyficzny dla płci. Co ciekawe, te różnice pojawiają się gdy młode wciąż przebywają blisko matek.

“Młode samce i samice orangutanów wykorzystują różne źródła społecznego uczenia się. W ten sposób samce zbierają zróżnicowane informacje pochodzące od wielu osobników, podczas gdy samice kultywują zachowania dominujące w ich własnym stadzie” – wyjaśnia Caroline Schuppli z Uniwersytetu w Zurychu, autorka badania.

…podglądające orangutany.

Te różnice wynikają nie tylko z wyboru autorytetów, lecz również z odmiennych zachowań seksualnych charakteryzujących obie płcie orangutanów. Kiedy samce osiągają dojrzałość płciową, opuszczają terytorium swojego rodzinnego stada i przez kolejne dekady przemierzają różne obszary. Ponieważ źródła pożywienia zależą od terenu, samcom opłaca się znać wiele strategii ich poszukiwania. Zatem obserwacja osobników spoza własnego stada ma wartość adaptacyjną. Z kolei samice orangutanów pozostają w obrębie rodzinnego terytorium przez całe życie. Tak więc dla nich większą wartość ma dogłębne poznanie lokalnych okolic.

“Przypuszczamy ponadto, że młode samce uczą się zachowań specyficznych dla płci od dorosłych samców spoza własnego stada. Dorosłe samce orangutanów są nie tylko znacznie większe od samic, ale  także mają inne wzorce zdobywania pożywienia i eksploracji terenu” – opowiada Schuppli, która posiada doktorat z biologii ewolucyjnej.

I co z tego wynikło?

Odkrycia naukowców podkreślają znaczenie społecznego uczenia się dla rozwoju niedojrzałych orangutanów. Co ciekawe, ten gatunek naczelnych należy do najmniej uspołecznionych. Dlatego możemy przypuszczać, że te odkrycia odnoszą się do innych naczelnych w tym samym lub większym stopniu. Wyniki te pokazują więc, że ludzka zdolność do społecznego uczenia się jest cechą podlegającą ciągłej ewolucji. Ponadto są one istotne dla opracowania zrównoważonych strategii ochrony dzikiej przyrody. Chodzi tu także o wypuszczanie na wolność osieroconych orangutanów odchowanych przez ludzi.

Autor:

Natalia Koperska

Źródło:

Schuppli C. et al. “Immature wild orangutans acquire relevant ecological knowledge through sex-specific attentional biases during social learning" PLOS Biology, 2021


PRZECZYTAJ TEŻ:


Skomentuj

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.