szamanizm

Religia, filozofia i neurobiologia, czyli koncepcja duszy w ujęciu historycznym (cz.1/2)

Człowiek, jako istota racjonalna i refleksyjna, od dawna już zadawał sobie pytania dotyczące natury życia i śmierci. Logiczną tego konsekwencją były rozmyślania o duszy czy energii, która wprawiała w ruch zarówno obiekty ożywione jak i nieożywione. Z tymi pytaniami mierzyli się już nasi przodkowie i przed nimi stajemy też my, ponieważ wśród mrowia koncepcji naukowych tłumaczących świat tym bardziej próbujemy nadać naszej egzystencji głębszy sens. I nabrać przez to pewności, że poza tym, co widzimy, jest inna rzeczywistość, w której nasza świadomość i wiedza nie giną. Jak więc na przestrzeni wieków zmieniały się poglądy na temat duszy i czy współczesna wiedza zbliżyła nas choć trochę do rozwiązania tej zagadki? Więcej


szybkie myślenie

Przyspiesz swój mózg – 10 sposobów na podniesienie poziomu acetylocholiny

Acetylocholina jest jednym z dwóch głównych neuroprzekaźników pobudzających. Produkowana jest głównie w jądrach przegrody układu limbicznego, tworze siatkowatym pnia mózgu oraz w skorupie i jądrze ogoniastym, strukturach należących do jąder podstawy. Jej aktywność w ośrodkowym układzie nerwowym jest najsilniejsza w obrębie zakrętu obręczy oraz w płacie skroniowym niedominującej półkuli mózgu, zazwyczaj prawej. Niekiedy, używając metafory z dziedziny motoryzacji, porównuje się działanie acetylocholiny do pedału gazu. Neuroprzekaźnik ten bowiem zwiększa szybkość funkcjonowania mózgu i tempo, w jakim przetwarza on informacje pochodzące z narządów zmysłów, łącząc je ze wspomnieniami i myślami. Dlatego też, jeśli jego poziom jest wysoki, jesteśmy kreatywni, sprawnie kojarzymy fakty, łatwo przychodzi nam komunikacja, mamy dobry kontakt z własną emocjonalnością i rozwiniętą empatię, a także sprawnie posługujemy się naszą intuicją. Jesteśmy również elastyczni – łatwo przychodzi nam dostosowanie się do nowej sytuacji, a nawet sami poszukujemy zmian. Więcej


Leki nasenne – sen w pigułce

Nadmiar pracy oraz stres to najczęstsze przyczyny zaburzeń cyklu snu i czuwania. Już w roku 2014 lekarze rodzinni bili na alarm, że statystycznie na bezsenność cierpiał w różnych okresach życia co drugi Polak. Nic nie wskazuje na to, by od tego czasu sytuacja uległa poprawie. Szczególnie, że często lekceważonym problemem jest też niedosypianie. A u osób śpiących na co dzień mniej niż 6 godzin koncentracja i zdolności poznawcze potrafią spaść nawet o 75%. W takiej sytuacji znacząco zmniejsza się też jakość życia, więc spora część chorych sięga po środki nasenne. W czym pomaga, a co może nam odebrać sen w pigułce? Więcej


alergia

Alergia: co to jest i jak się tego pozbyć?

Nareszcie dzień zrobił się zauważalnie dłuższy. Nie wstajemy już do pracy w ciemnościach, słońce świeci nawet wtedy, gdy z niej wychodzimy. Trawniki odzyskują żywe kolory, drzewa wypuszczają świeże listki i kwiaty. W reklamach telewizyjnych środki na przeziębienie i grypę zostały zastąpione przez preparaty na alergię. Jednym słowem – wiosna. Aż chciałoby się wyjść do parku albo na łąkę i pozwolić bladej po zimie skórze złapać nieco promieni słońca. Stanąć pod pięknym, błękitnym niebem, słuchać radosnego świergotu ptaków i zaczerpnąć głęboko do płuc pachnącego świeżością powietrza. I gdy tak rozkoszujemy się długo oczekiwaną wiosną, czujemy, jak oczy zaczynają szczypać i pojawiają się w nich łzy – zdecydowanie nie mające nic wspólnego ze wzruszeniem. Pociągając nosem, gorączkowo szukamy chusteczek, i już wiemy, że dopadła nas, jak co roku, alergia. Więcej


wino

Czy drogie wino smakuje lepiej? O sile sugestii

Do niedawna uważano, że ludzie (oraz zwierzęta) podejmują decyzje na skutek aktywacji neuronów w mózgu, pobudzanych zewnętrznymi bodźcami. Schemat ten zakładał, że docierające do mózgu za pośrednictwem neuronów czuciowych bodźce wzrokowe, zapachowe czy dotykowe, aktywują obszary mózgu odpowiedzialne za podejmowanie decyzji. Tymczasem okazuje się, że w wielu przypadkach może być całkowicie odwrotnie. Hendrikje Nienborg i Bruce Cumming z National Eye Institute wykazali, że każda podjęta decyzja zmienia aktywność neuronów czuciowych, które odtąd uważają ją za decyzję właściwą. Wpływa to na sposób w jaki postrzegamy otoczenie. Więcej


stymulanty

Środki stymulujące – zastrzyk energii “na kredyt”

Stymulanty to grupa substancji psychoaktywnych, które działają pobudzająco, zwiększając aktywność układu współczulnego lub ośrodkowego układu nerwowego. Niektóre dodatkowo powodują euforię. Za każdą nadwyżkę energetyczną trzeba słono płacić, mimo to chętnych nie brakuje. W przypadku kokainy rygorystyczna polityka narkotykowa skupiona na karaniu okazała się nieskuteczna. W czym rzecz? I jak zmieniało się nasze podejście do środków stymulujących na przestrzeni lat? Więcej


granie w grę

Gry komputerowe a neuroplastyczność

Ludzki mózg jest fascynującym organem i daleko nam jeszcze do poznania jego wszystkich możliwości. Wiadomo jednak, że potrafi się reorganizować, tworząc nowe połączenia nerwowe. Proces ten nazywany neuroplastycznością. Ma on ogromne znacznie w rehabilitacji mózgu po uszkodzeniach mechanicznych, uszkodzeniach powstałych w wyniku chorób oraz w terapii spowalniającej zmiany związane ze starzeniem. Więcej


śmiech

Jak śmiech działa na mózg?

Nie bez powodu mówi się, że śmiech to zdrowie. Nie tylko bowiem poprawia samopoczucie, ale ma również wpływ na polepszenie funkcjonowania całego organizmu. Jest doskonałym sposobem na złagodzenie stresu, zdenerwowania, pomaga pozbyć się lęków. Śmiech sprawia, że wzmacnia się odporność oraz, że przez inne osoby jesteśmy postrzegani jako ładniejsi. I oczywiście bardziej sympatyczni, przez co obcy chętniej nawiązują z nami relacje – prywatne, ale i zawodowe. Śmiech może więc okazać się w życiu bardzo pomocny. Więcej


paracetamol

Leki przeciwbólowe – wróg czy przyjaciel?

Środki przeciwbólowe są dziś najczęściej używaną (i nadużywaną) grupą leków. Współczesne podejście do zdrowia, wraz z agresywnym lobby farmaceutycznym, stawia na leczenie objawowe. Przez to wielu z nas bezrefleksyjnie łyka ‘bezpieczne’ leki dostępne bez recepty pod byle pretekstem. Tym bardziej więc warto poświęcić kilka słów na omówienie rodzajów i sposobu działania współczesnych leków przeciwbólowych. Więcej


czytanie

Jak czytanie i pisanie wpływają na mózg?

W czasach mobilnej rewolucji pisanie odręczne oraz czytanie przechodzą poważny kryzys. Rząd Finlandii zdecydował nawet o zmniejszeniu liczby lekcji pisania ręcznego w szkołach w zakresie liter łączonych, na rzecz zajęć uczących pisać oddzielne litery (wyglądem zbliżone do drukowanych). Zwiększy się również liczba lekcji uczących pisania na komputerze i na urządzeniach mobilnych. Fińscy uczniowie zamiast spędzać godziny na próbach stworzenia perfekcyjnej literki w wyznaczonych liniach, będą poświęcać czas na naukę szybkiego pisania na klawiaturze. Decyzję uzasadnia się zmianą realiów, postępem technologicznym i koniecznością dostosowania się do nowych warunków. Niektórzy eksperci uważają, że skutki tego mogą być bardzo negatywne. Pozbawienie mózgu takiego bodźca może mieć na niego niekorzystny wpływ, ponieważ zarówno pisanie jak i czytanie działają na mózg stymulująco, zmieniając go nawet na poziomie fizjologicznym. Więcej