Już nawet małe dzieci wiedzą, że dwoma kluczowymi narządami, niezbędnymi do życia są serce i mózg. Serce utożsamia się tradycyjnie z uczuciami, często wyrażanymi w sposób impulsywny i niekontrolowany, natomiast chłodny i opanowany mózg jest siedliskiem myśli, inteligencji i zdrowego rozsądku. Neurobiologia jednak przenosi to tradycyjne “serce” wyżej, do wnętrza czaszki. Odarte z romantycznej otoczki, przybiera ono postać pnia mózgu i układu limbicznego, nazywanych też mózgiem gadzim i ssaczym. Mózg, choć ograniczony w tym przypadku jedynie do najbardziej widocznych pofałdowanych półkul, pozostaje na swoim miejscu i dalej pełni przypisywane mu tradycyjnie funkcje. Więcej

W latach 70. XX wieku naukowcy ze Stanów Zjednoczonych rozpoczęli prace nad stworzeniem innowacyjnego systemu, który miał pozwolić na precyzyjne określenie pozycji w każdym miejscu na świecie. Wszelkie dotychczasowe sposoby nawigacji miały odtąd odejść do lamusa jako przestarzałe i zawodne. Dzięki pomiarowi odległości od kilku punktów orientacyjnych zawieszonych 20 tys. km nad powierzchnią Ziemi można obecnie ustalić położenie obiektu, a nawet jego ruch na cyfrowej mapie świata, niezależnie od tego, z jaką prędkością się on porusza. Cóż za niesamowity, nowoczesny wynalazek, prawda? Tylko że ewolucja wpadła na podobny pomysł już dawno – setki milionów lat temu. Więcej

To, jak się odżywiamy oraz jaka jest nasza wiedza o zależnościach składników żywności na nasz organizm, daje nam możliwość wpływu na to, jak funkcjonują nasze ciało i umysł. Znając podstawowe jednostki z jakich składa się nasz organizm i czego potrzebuje do prawidłowego działania, możemy wpływać na swój stan zdrowia. Szukając tych związków w żywności i suplementach, możemy sterować np. naszą koncentracją, odpornością na stres, poziomem relaksu i wieloma innymi aspektami. Więcej

Co wspólnego mają ze sobą współcześni lekarze, średniowieczni alchemicy i fikcyjna postać Wiktora Frankensteina? Wszyscy starają się przechytrzyć śmierć. I chociaż znalezienie substancji, która mogłaby stać się eliksirem życia obecnie wydaje się niemożliwe, to jednak osiągnięcia chirurgii, onkologii czy transplantologii całkiem skutecznie pozwalają opóźnić nadejście nieuniknionego końca. W czasach autorki “Frankensteina”, czyli na początku XIX wieku, wizja przeszczepienia narządów była jedynie wytworem kreatywnego umysłu, jednak 200 lat później wydaje się, że niewiele stoi na przeszkodzie zrealizowaniu nieco mrocznej wizji zbudowania żyjącego człowieka z martwych części ciała. Więcej

Polisacharydy to część grupy związków organicznych zwanych węglowodanami, do której należą substancje o charakterze cukrów i ich polimery. W większości ich ogólny wzór chemiczny można zapisać jako Cn(H2O)m – widać tu, że związki te składają się niejako z atomów węgla i cząsteczek wody. Polisacharydy nazywane są także wielocukrami. Ich cząsteczki będące biopolimerami, zbudowane są z długich łańcuchów powstałych z połączenia tysięcy lub nawet milionów molekuł cukrów prostych, takich jak glukoza czy fruktoza. Ze względu na tak duże rozmiary cząsteczek, właściwości fizykochemiczne tych związków są zupełnie inne niż pozostałych węglowodanów. Ich rozpuszczalność w wodzie jest stosunkowo niewielka i maleje wraz ze wzrostem molekuły. Podobnie dzieje się ze słodkim smakiem, charakterystycznym choćby dla glukozy (będącej monosacharydem) czy sacharozy (disacharydu). Więcej

Glikozydy to związki organiczne o bardzo skomplikowanej strukturze. Generalnie ich cząsteczki zbudowane są z części cukrowej i aglikonu, czyli części niecukrowej. Pierwsza z nich to zwykle cząsteczka cukru prostego, np. glukoza, galaktoza, ryboza, ksyloza. Niekiedy jednak część cukrowa może składać się z kilku monosacharydów lub oligosacharydów. Aglikony natomiast mogą być różnymi związkami chemicznymi: alkoholami, kwasami organicznymi, fenolami, terpenami, laktonami, a nawet alkaloidami. Więcej

Flawonoidy to niezwykle bogata grupa. Należy do niej ponad 8 tysięcy związków organicznych, z których zaledwie 500 zostało dość dobrze poznanych. Podstawą cząsteczki każdego z nich są dwa pierścienie benzenowe (złożone z 6 atomów węgla) połączone za pomocą pierścienia poronu. Do każdego z atomów tej struktury może zostać przyłączona grupa funkcyjna i to właśnie jest źródłem tak wielkiej różnorodności związków flawonowych. Więcej

Saponiny to grupa związków należących do glikozydów. Ich molekuły zbudowane są z części niecukrowej, czyli aglikonu, zwanego w tym przypadku także sapogeniną, oraz z części cukrowej, którą tworzy do 12 cząsteczek cukrów prostych. Najczęściej występującymi w saponinach monosacharydami są glukoza, ramnoza, galaktoza, arabinoza, fruktoza i ksyloza. Więcej

Alkaloidy to związki organiczne o charakterze zasadowym. Ich cząsteczki zawierają strukturę pierścienia, w którego skład wchodzą atomy azotu. W czystej postaci są przeważnie ciałami stałymi, rzadko cieczami, słabo rozpuszczalnymi w wodzie, zaś dobrze w rozpuszczalnikach organicznych. Wytwarzane są niemal wyłącznie przez rośliny, wyjątkami wśród zwierząt zdolnymi do ich syntezy są jedynie nieliczne gatunki ropuch i salamander. Więcej